بە دەوری هەر چوار ڕووەکەدا بخوێنەوە

ئۆبێلیسکەکە نووسینی بزماری لەگەڵ پێنج ئاستی دیمەنی باج‌ودان تێکەڵ دەکات کە بە دەوری چوار لایدا درێژ دەبنەوە. خەڵک، کاڵا و ئاژەڵ لە گێڕانەوەیەکی ڕێکخراوی دەستکەوتەکانی شەلمەنەسەری سێیەمدا دەردەکەون. یادگارەکە سەرۆک‌وەزیرەکەی، دایان-ئاشوور، هەروەها ڕێز لێ دەگرێت. بەرواری گشتیی، نزیکەی 825 پێش زایین، بەرواری هەموو ڕووداوێکی پیشاندراو نییە. بۆ نموونە، ژێرنووسی باج‌ودانی یەهو پەیوەستە بە ڕووداوێکی کۆنتری سەردەمی پاشایەتی.[1][2]

سەرکەوتنی شاهانە لە کاتی تەنگانەی سیاسی

پڕۆژەی ORACC یادگارەکە لە حەوشەی بینایەکی ناوەندی لە کەلحو دادەنێت. پێشکەشکردنی گشتیی هەڵمەتی سەرکەوتوو و باج‌ودانی هەڵبژاردووە، هەرچەند کۆتایی سەردەمی پاشایەتی شەڕی ناوخۆیشی بینی. ئەو پەیوەندییە شتەوارەکە لە تۆمارێکی بێلایەنی دیاری زیاتر دەکات. نووسین و وێنەسازی مشتومڕێکیان سەبارەت بە دەسەڵات پێشکەش کردووە. هەروەها ژێرنووسی ناوبەری یەهو دەبێت لە بانگەشەی نوێی ئەوە جیا بکرێتەوە کە ڕووێکی تاشراو هاوشێوەییەکی کەسیی بە دڵنیایی ناسراو دەدات.[1][2]

یادگارێکی کۆن و شتەوارێکی کۆمەڵەی نوێ

شتەوارەکە لە هەڵکۆڵینەکانی سەدەی نۆزدە لە نیمروود دووبارە دۆزرایەوە و ئێستا لە لەندەن بە BM 118885 پێڕست کراوە. وێنەی یەک ڕوو ناتوانێت بەرنامە بینراوە تەواوەکە پیشان بدات. پێش دەرهێنانی ئەنجامی مێژوویی، ژێرنووس، ئاستە دراوسێکان و لاکانی تر بەراورد بکە. وێنە مۆڵەتپێدراوەکەی لێرە لای C پیشان دەدات، نەک هەموو ڕووەکان یان وەرگێڕانێکی تەواو. ناوی وێنەگرە نوێکەی لەگەڵە، کە مۆڵەتەکەی لە خاوەندارێتیی بەردە کۆنەکە جیاوازە. پاراستنی ئەم تۆمارانە بەیەکەوە ڕێگە بە بەکارهێنانی وێنە دەدات بەبێ تێکەڵکردنی وێنەی نوێ، دۆزینەوەی شوێنەواری و داڕشتەی شاهانە.[1][3]

سەرچاوەکانی ئەم شتەوارە

  1. ORACC Nimrud Project. ئۆبێلیسکی ڕەشی شەلمەنەسەری سێیەم.

    بەروار، ژینگەی کەلحو، چوار ڕوو، وێنەسازیی باج‌ودان و ژیانی کۆن و نوێی یادگارەکە.

  2. مۆزەخانەی بەریتانیا، لە ڕێگەی Google Arts & Culture. ئۆبێلیسکی ڕەشی شەلمەنەسەری سێیەم.

    لێکدانەوەی شتەوار بە دابینکردنی مۆزەخانە، تۆماری 1848,1104.1، ماددە و باج‌ودانی وێنەکراو؛ وێنەی مۆزەخانە دووبارە بەکار نەهاتووە.

  3. Szilas، ویکیمیدیا کۆمۆنز. ئۆبێلیسکی ڕەشی شەلمەنەسەری سێیەم — لای C.

    وێنەی وردی لای C، ناوی وێنەگر و مۆڵەتی CC BY-SA 4.0؛ سەرچاوەی پسپۆڕی پێڕستی شوێنەواری نییە.