مێژووی ئاشووری بۆ دەستپێکەران
پێنج هەنگاو بە ناو چوار هەزار ساڵدا
بە گەلەکە دەست پێ بکە، شارستانییەتە کۆنەکە لە چوارچێوەکەیدا دابنێ، ئیمپراتۆریەتەکان بەدوادا بچۆ، بپرسە دوای ئەوان چی ڕوویدا، و کۆمەڵگە ئاشوورییە سەردەمییەکان بناسە.
- 1.
کێ و لە کوێ
گەلێکی زیندوو بناسە و ناوچەی ناوەندیی کۆنی Tigris، نیشتمانە سەردەمییەکان و دیاسپۆرای جیهانی بدۆزەوە.
لێرە دەست پێ بکە - 2.
ئاشووری کۆن لە چوارچێوەکەیدا
ببینە Ashur چۆن لە نێوان کۆمەڵگە پەیوەستەکانی Mesopotamia، Anatolia، Syria و Iran گەشەی کرد.
جوگرافیاکە بخوێنەوە - 3.
سەردەمە ئیمپراتۆرییەکان
سەردەمی بازرگانیی ئاشووری کۆن، دەوڵەتی ناوچەیی ئاشووری ناوەڕاست و ئیمپراتۆریەتی ئاشووری نوێ بەدوادا بچۆ، بەبێ سڕینەوەی جیاوازییەکانیان.
هێڵی کات بەدوادا بچۆ - 4.
دوای ئیمپراتۆریەتەکە چی ڕوویدا
کەوتنی دەوڵەتێک لە چارەنووسی دانیشتووان، زمانەکان، نیشتەجێبوونەکان و بیرەوەرییەکان جیا بکەوە.
بەڵگەکان بپشکنە - 5.
کۆمەڵگە ئاشوورییە سەردەمییەکان
لە کڵێساکان، زمانەکان، ناوەکان، ئاوارەبوون و پەیوەندیی نێوان نیشتمان و دیاسپۆرا تێ بگە.
ئەمڕۆ بناسە
دە زاراوە بۆ زانین
فەرهەنگۆکی دەستپێکەران
ئەم پێناسانە بابەتەکە دەکەنەوە؛ هەر وتارێک بەڵگەکان و جیاوازییەکان ڕوون دەکاتەوە.
- ئەکەدی
- زمانێکی سامیی ڕۆژهەڵاتی کە لە ئاشوور و Babylonia ـی کۆن بەکار هاتووە؛ ئاشووری یەکێک بووە لە نەریتە شێوەزارییەکانی.
- ئارامی
- خێزانێکی زمانی سامیی باکووری ڕۆژئاوا کە لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی ئاشووری و دوای ئەوەدا بە فراوانی بڵاو بووەوە.
- Ashur / Aššur
- شارە کۆنەکە، خودای سەرەکییەکەی و، بە پێی چوارچێوەکە، خاک یان دەوڵەتی ئاشووری.
- نووسینی میخی
- سیستەمێکی نووسین بە نیشانەی میخئاسا کە بۆ چەند زمانێک بەکار هاتووە؛ خۆی زمان نییە.
- دیاسپۆرا
- کۆمەڵگەکان کە دوور لە نیشتمانێکی مێژوویی دەژین و پەیوەندیی جۆراوجۆر لە سەرووی سنوورەکانەوە دەپارێزن.
- Lamassu
- پەیکەرێکی گەورەی پارێزەر بە سەری مرۆڤ، جەستەی ئاژەڵ و باڵ، کە لە دەروازە گرنگەکان دادەنرا.
- ئارامی نوێ
- زمانەکان و جۆرە سەردەمییەکانی ئارامی، لەوانە ئارامی نوێی باکووری ڕۆژهەڵات و Surayt/Turoyo.
- ئاشووری نوێ
- ناوی زانستیی قۆناغی ئیمپراتۆریی ئاشوور لە هەزارەی یەکەمدا، کە بە پێی باو لە 934 یان 911 BCE دەست پێ دەکات.
- Sayfo
- «شمشێر» بە سریانی/ئارامی نوێ؛ ناوێکی کۆمەڵگەیی بۆ جینۆسایدی سەردەمی جەنگی جیهانیی یەکەم.
- سریانی
- زمانێکی ئەدەبیی کلاسیکی ئارامی و ئاوەڵناوێک بۆ کڵێسا، ئەدەب و ناسنامە زیندووە پەیوەندیدارەکان.
زیاتر قوڵ ببەوە
سێ خوێندنەوەی یەکەمت
ئاشوورییەکان کێن؟
ئاشوورییەکان گەلێکی زیندوون کە ڕەگیان لە باکووری Mesopotamia ـدایە، بە پەیوەندیی مێژوویی کۆن، نەریتی ئارامی نوێ و سریانی، و دیاسپۆرایەکی جیهانی.
وتارەکە بخوێنەوە مێژووی کۆن · 6 خولەکهێڵی کاتی ئاشووری کۆن
ئاشوور لە شاری Ashur و تۆڕە بازرگانییەکانیەوە بەدوادا بچۆ تا ئیمپراتۆریەتێکی ناوچەیی، کەوتنی Nineveh و ژیانی دوای پاشاکان.
وتارەکە بخوێنەوە مێژووی سەردەمی · 6 خولەکئاشوورییەکان هێشتا هەن؟
بەڵێ. ئاشوورییەکان لە نیشتمانەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و دیاسپۆرایەکی جیهانی دەژین، و ناسنامە، دامەزراوە، زمان و نەریتە کولتوورییە جۆراوجۆرەکان دەپارێزن.
وتارەکە بخوێنەوە