شاری کۆن
Kalhu / Nimrud
شارە شاهانەکەی Ashurnasirpal II دروستی کرد، بەناوبانگ بە کۆشک، نەخشەکان، کاری عاج و پەیکەرە زەبەلاحەکانی دەروازە.
- ناوەکانی تر
- Kalḫu; Calah; Nimrud
- شوێنی ئێستا
- پارێزگای نەینەوا، عێراق
- کۆئۆردیناتی ئاماژە
- 36.099, 43.329
جوگرافیای کۆن و مێژوویی
Ashurnasirpal II لە سەدەی نۆیەمی پێش زایین دەرباری شاهانەی گواستەوە بۆ Kalhu. شارەکە لە ژێر پاشایانی دواتردا ناوەندێکی گەورەی کارگێڕی و سەربازی مایەوە، تەنانەت کاتێک نیشتەجێگەی سەرەکی گواسترایەوە.
شوێنەکە ئەمڕۆ
ئەو گردەی Nimrud ناودەبرێت لە باشووری مووسڵی عێراقی ئێستادایە. لە 2015 تووشی وێرانکردنی بەئەنقەستی ISIS بوو؛ تیمە عێراقی و نێودەوڵەتییەکان بەردەوامن لە بەڵگەکردن و پاراستن.
چینەکانی مێژوو
Kalhuـی کۆن لە ژێر Ashurnasirpal II لە سەدەی نۆیەمی پێش زایین بوو بە نیشتەجێگەی سەرەکیی شاهانە. شارەکە کۆنتر بوو، بەڵام بەرنامەی پاشا بە کۆشکی باکووری ڕۆژئاوا، پەرستگاکان، دیوارەکان و قەڵایەک گۆڕی کە بۆ کۆکردنەوەی دەربار، ڕێوڕەسم و کارگێڕی دیزاین کرابوو. فەرمانڕەواکانی دواتر کۆشک، چەکخانە و کۆگایان زیاد کرد، بۆیە Kalhu دوای گواستنەوەی نیشتەجێگەی سەرەکی بۆ شوێنی تر، ناوەندێکی گەورەی ئیمپراتۆری مایەوە.
خەڵک، دامەزراوەکان و ژیانی ڕۆژانە
نەخشە هەڵکۆڵراوەکان، عاجەکان، قاپە کانزاییەکان، لووحە کارگێڕییەکان و گۆڕە شاهانەکان پەیوەندییەکان لە سەرانسەری ئیمپراتۆری و دەرەوەی ئاشکرا دەکەن. قەڵای Shalmaneser چالاکیی سەربازی و دامەزراوەیی بە قەبارەیەکی زۆر گەورە لەخۆ دەگرت. نووسینە هەڵکۆڵراوە بەناوبانگەکەی ئاهەنگ، کردنەوەی شارەکە بە ژمارە شاهانەکان پێروز دەکات کە ناتوانرێت وەک سەرژمێرییەکی هاوچەرخ پشکنینیان بۆ بکرێت. گەڕەکە نیشتەجێییەکان لە بینا دەستەبژێرەکان کەمتر ناسراون، و ئەزموونی ئاسایی شار بە بەراورد کەمتر نوێنەرایەتی کراوە.
شوێنەوارناسی و پرسیارە کراوەکان
هەڵکۆڵینە بەریتانی، عێراقی و نێودەوڵەتییەکان لە Nimrud لە سەردەمی سیاسی و ستانداردی تۆمارکردنی جیاوازدا کاریان کرد. ISIS لە 2015 بەئەنقەست زیانی بە یادگاری و بیناکان گەیاند، بەڵام شوێنەوارەکە نەسڕایەوە: ئەرشیفەکان، بەڵگەکردنی پێشووتر، پێکهاتە ماوەکان و تیمە عێراقییەکانی پاراستن پشتگیری چاککردنەوە دەکەن. بازسازیی شوێنەوارەکە پێویستی بە جیاکردنەوەی بەردی ڕەسەن، بەکارهێنانەوەی کۆن، نۆژەنکردنەوەی سەدەی بیستەم و دەستێوەردانی دوای ملمڵانێ هەیە.