تورعەبدین و ساڤور · Türkiye
قەلەث
قەلەث، بە فەرمی دەرەئیچی، گوندێکە لە ناوچەی ساڤور بە پەیوەندی بە کۆمەڵێک دەیری سریانی. مۆر ئەبای، مۆر ثیۆدۆتۆس و مۆر دیمێت چینی جیاوازی دیمەنی ئایینیی دەوروبەر دەپارێزن.
ناوی هاوچەرخ: دەرەئیچی، پارێزگای ماردین
هەروەها بەم شێوەیە نووسراوە: قەلەث · قەللێث · کیلیت · دەرەئیچی · دەرەیجی
مێژوو و کۆمەڵگە
ڕووپێوی میراتی تەلارسازی قەلەث بە دەرەئیچی نەخشە دەکات و دەیرە نزیکەکان وەک شوێنی جیاواز دەبینێت. کڵێسای مۆر ئەبای لە دۆسیەی لیستی کاتیی تورکیا بۆ یونسکۆ دەردەکەوێت، کە بینای کۆتایی سەردەمی کۆن و نووسینەکانی دواتر وەسف دەکات. شوێنەکە بەشێکی کۆمەڵێکی پێشنیارکراوی ناوچەییە؛ نابێت ئەو پێشنیارە بە موڵکی تۆمارکراوی میراتی جیهانی تێکەڵ بکرێت.
مۆر ثیۆدۆتۆس، هەروەها مۆر ثیۆدوتە، لە سەرووی گوندەکە ڕاوەستاوە. ڕووپێوی تەلارسازی بناغەکەی بە ثیۆدۆتۆسی ئەسقفی ئامیدا، کەمێک پێش مردنی لە 698، دەبەستێتەوە. مێژووی ماوەی ڕاهیبی تۆماری دواتری قەشەکان و گۆڕانی بەکارهێنان دەگرێتەوە. ژیاننامەی پیرۆز جۆرێکی بەڵگەی بناغەی بیرەوەریی شوێنەکەیە، بەڵام بینا ڕاوەستاوەکە شیکردنەوەی تەلارسازیی خۆی دەوێت.
تۆڕێکی دەیرەکان
مۆر دیمێت بەشێکی لە بەرد بڕدراوە و بە پەیوەندی بە کۆمەڵەی نزیکی مۆر ثیۆدۆتۆس باس دەکرێت. پڕۆژەی میراتی سریانی ئاماژەیەکی دەقیی سەرەتای سەدەکانی ناوەڕاست و چاککردنەوەیەکی دواتری پەیوەست بە سەرکردەیەکی کڵێسای سەدەی پانزە تێبینی دەکات. هەروەها بەخشینی بەشێکی ئاشەوانی ئاو تۆمار دەکات. ئەو وردەکارییانە دەیرەکان لەنێو پەیوەندیی ئابووری و کارگێڕی دادەنێن، نەک تەنها وەک یادگاری دابڕاو.
هەمان گێڕانەوەی میرات بەروارێکی پێشنیارکراوی تەلارسازیی سەدەی حەوتەم لە بەڵگە نووسراوە دواترەکان جیا دەکاتەوە. ئەمە بۆ تێگەیشتن لە هەموو کۆمەڵەکە بەسوودە: نەریتی بناغە، کۆنترین ئاماژەی ماوە و نووسینی بنیاتنانەوە دەکرێت ساتی جیاواز وەسف بکەن. نەریتی خۆجێییی چاکبوونەوەی پەیوەست بەو شوێنانە سەر بە خوێندنەوەی زیارەت و باوەڕە، نەک بەڵگەی پزیشکی.
زمان
قەلەث لە دیمەنی مێژووییی مەسیحیی سریانیی تورعەبدیندا بەڵگەدارە. ناوە جیاوازەکانی گوند نەریتی جیاوازی نووسین پیشان دەدەن و سەرژمێریی زمانی ئێستا پێک ناهێنن.
هەواڵی پەیوەست
هێشتا هیچ پوختە هەواڵێکی تایبەت بە گوند لەم وەشانەدا نییە. هەواڵی کۆمەڵگە بگەڕێ →
سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر
- میراتی تەلارسازیی سریانی لە مەترسیدا لە تورعەبدین ↗
- پڕۆژەی میراتی سریانی: مۆر ثیۆدۆتۆس ↗
- پڕۆژەی میراتی سریانی: مۆر دیمێت لە قەلەث ↗
- دۆسیەی لیستی کاتیی یونسکۆ بۆ کڵێسا و دەیرەکانی میدیات ↗
کۆکردنەوەی سەرچاوە بە شێوەیەکی ناوەڕۆکی فراوان کرا و سەرچاوەکان پشکنران: 28ی تشرینی یەکەمی 2026. هیچ پشکنینی سەربەخۆی پسپۆڕ یان ڕووپێوی دانیشتووانی ئێستا بانگەشە ناکرێت.