شاری زیندوو
Urmia
شارێک و دەشتێکی بەپیت بە مێژوویەکی سەرەکیی کولتووری، کڵێسایی و چاپی ئاشووریی سەردەمی.
- ناوەکانی تر
- Urmi; Orumiyeh and surrounding plain
- شوێنی ئێستا
- پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژئاوا، ئێران
- کۆئۆردیناتی ئاماژە
- 37.548, 45.067
جوگرافیای کۆن و مێژوویی
حەوزی دەریاچەی Urmia لە دەرەوەی شارە ناوەندییەکانی ئاشوور بوو و لە کاتە جیاوازەکاندا بە دەوڵەت و گەلگەلێک، لەوانە Urartu، Mannea و ئاشوور، پەیوەست بوو؛ کۆنترۆڵی سیاسیی کۆن دەگۆڕا.
شوێنەکە ئەمڕۆ
لە سەدەی نۆزدەهەمدا Urmia بوو بە ناوەندێکی گرنگی چاپ و پەروەردەی ئارامیی نوێ. کۆمەڵگە ئاشووری و ئەرمەنییەکان لە سەردەمی جەنگی جیهانیی یەکەمدا تووشی توندوتیژیی وێرانکەر و ڕاکردن بوون؛ بوونێکی بچووکترى ئاشووری لە ئێران و دەرەوە بەردەوامە.
چینەکانی مێژوو
شار و دەشتی Urmia لە ڕۆژئاوای دەریاچەی Urmia لە ناوچەیەکی سنووریی مێژوویی فرەزماندان. هێرشەکانی ئاشووری کۆن لە کاتە جیاوازەکاندا گەیشتنە حەوزە فراوانترەکە، بەڵام کۆنترۆڵی سیاسی گۆڕا و شارە هاوچەرخەکە نابێت بە دامەزراندنێکی ئاشووری ناوببرێت. گرنگیی دواتری بەتایبەتی لە کۆمەڵگە گەورەکانی مەسیحیی ئاشووری و ئەرمەنی لەناو ئێرانی قاجارەوە دێت.
خەڵک، دامەزراوەکان و ژیانی ڕۆژانە
لە ماوەی سەدەی نۆزدەهەمدا، نووسەرە ناوخۆییەکان، پیاوانی ئایینی، مامۆستایان و نێردراوە ئایینییە بیانییەکان Urmiaـیان کرد بە ناوەندی قوتابخانە و چاپی ئارامیی نوێ. زمانی ئەدەبیی Urmia لە ڕێگەی وەرگێڕانی زار، ڕۆژنامە، شیعر و مشتومڕەوە گەشەی کرد، لە کاتێکدا سریانیی کلاسیکی گرنگ مایەوە. ئەم جوڵە کولتوورییە دەسەڵاتی نایەکسانی نێردراوە ئایینییەکانی لەخۆ گرت، بەڵام بەبێ هەڵبژاردن و نووسینی بەشداربووە ناوخۆییەکان ناتوانرێت لێی تێبگەین.
شوێنەوارناسی و پرسیارە کراوەکان
جەنگ، داگیرکردن، کۆمەڵکوژی، نەخۆشی و ڕاکردنی بەکۆمەڵ لە 1914–1918 دانیشتووانە مەسیحییەکانی دەشتەکەی وێران کرد. هەندێک خێزان دواتر گەڕانەوە، لە کاتێکدا ئەوانی تر دامەزراوەکانیان لە عێراق، قەفقاز، ئەمریکای باکوور و شوێنەکانی تر دروست کردەوە. کۆئۆردیناتەکانی ئێستا شارەکە دەناسێنن، نەک دەشتە مێژووییەکە. توێژینەوە دەبێت شار، ناوچە و حەوزی دەریاچە جیا بکاتەوە و لە سەپاندنی دیمۆگرافیای سەدەی نۆزدەهەم بەسەر ئەمڕۆدا دوور بکەوێتەوە.