شاری کۆن
Kar-Tukulti-Ninurta
شارە شاهانە پلاندانراوەکەی Tukulti-Ninurta I بەرامبەر Ashur، بە تەختەکانی کۆشک، کەناڵێک و پەرستگایەکی نوێی Aššur.
- ناوەکانی تر
- Kār-Tukultī-Ninurta; Tulul al-Aqar
- شوێنی ئێستا
- پارێزگای سەلاحەدین، عێراق
- کۆئۆردیناتی ئاماژە
- 35.490, 43.290
جوگرافیای کۆن و مێژوویی
شارەکە لە سەدەی سێزدەهەمی پێش زایین دامەزرا و ئارەزووی شاهانەی ئاشووریی ناوەڕاستی کردە ڕاستی. دەق و شوێنەوارناسی نیشتەجێگە، ناوەندی پەرستن و ناوچەیەکی کارگێڕیی کارا پیشان دەدەن.
شوێنەکە ئەمڕۆ
وێرانەکان لە کەناری ڕۆژهەڵاتی دیجلەن. هەڵکۆڵین و ڕووپێوی تەختە مەزنەکان و نیشتەجێبوونی دواتریان بەڵگەدار کردووە، بەڵام ناوچە گەورەکان هێشتا بە تەواوی تێنەگەیشتراون.
چینەکانی مێژوو
Tukulti-Ninurta I لە سەدەی سێزدەهەمی پێش زایین ئەم شارە شاهانەیەی لەو دیوی دیجلە بەرامبەر Ashur دامەزراند. نووسینە هەڵکۆڵراوەکان کۆشک، پەرستگای Aššur، زیگورات، کەناڵ و کێڵگە وەسف دەکەن. تەختەکان بۆشایی مەزنیان بە قەبارەیەکی نوێ ڕێکخست، و شارەکەیان کرد بە نیشتەجێگە و هەروەها بانگەشەی ئەوەی پاشا دەتوانێت ڕێکخستنی پیرۆز و سیاسی لە دەرەوەی ناوکە شارستانییە کۆنەکە دابمەزرێنێت.
خەڵک، دامەزراوەکان و ژیانی ڕۆژانە
لووحە کارگێڕییەکان و تەلارسازی ئاماژە بە چالاکیی دەربار، پەرستگا و ئابووری دەکەن، نەک کۆمەڵەیەکی ڕێوڕەسمیی بەتاڵ. پڕۆژەکە بە ئەگەرێکی زۆرەوە سودی لە سەرچاوەکانی دەوڵەتێکی بەهێزی ئاشووریی ناوەڕاست و لە خەڵکی گواستراوە لە ڕێگەی داگیرکردن وەرگرتووە. ئەوەی دانیشتووان چۆن لە پەیوەندی نێوان دامەزراندنە نوێیەکە و Ashur تێگەیشتوون، لە یەک سەرچاوەدا نەپارێزراوە.
شوێنەوارناسی و پرسیارە کراوەکان
گێڕانەوە کۆنەکان زۆرجار دەڵێن پاشا تەنها مەبەستی بوو Ashur وەک پایتەخت بگۆڕێت، بەڵام بەڵگەکان ڕێگە بە چەند لێکدانەوە دەدەن: نمایشکردنی بنەماڵە، نیشتەجێگەیەکی نوێ، بۆشایی فراوانکراوی پەرستن و گەشەپێدانی ئابووری هەموویان ڕەنگە گرنگ بووبن. نیشتەجێبوون دەستبەجێ دوای تیرۆرکردنی Tukulti-Ninurta نەوەستا. مێژووی هەڵکۆڵین و ڕووچوون پرسیاری گرنگ لەسەر دانیشتووان و ناوچە ناتەواوەکانی شار جێدەهێڵن.