دەشتەکانی Nineveh · Iraq

Bartella

شارۆچکەیەک لە ڕۆژهەڵاتی Mosul کە میراتی کڵێساکەی مێژووەکانی سریانی ئۆرتۆدۆکس و سریانی کاتۆلیک بە یەکەوە دەبەستێتەوە.

ناوی هاوچەرخ: Bartella

هەروەها بەم شێوەیە نووسراوە: Baritle · Barṭella · Barṭəlla

کڵێسای Mar Giwargis لە Bartella لە وێنەیەکی ئەرشیفیدا.
Ghazwan Mattoka · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons؛ قەبارەی گۆڕدراوە · مۆڵەتنامە

مێژوو و کۆمەڵگە

Bartella لە باکووری Karamlesh و Bakhdida، لەنێوان ڕووبارەکانی دیجلە و خازر، هەڵکەوتووە. مێژووەکەی سەر بە تۆڕی فراوانتری نیشتەجێگەکانی دەشتی نەینەوایە.

Mart Shmouni کڵێسایەکی سریانیی ئۆرتۆدۆکسە کە بۆ ئەو دایک و حەوت کوڕە تەرخان کراوە کە لە نەریتی مەکابی یادیان دەکرێتەوە. ڕووپێوی مەیدانیی Mesopotamia زیانەکانی کڵێساکە لە کاتی داگیرکردنی ISIS بەڵگەدار دەکات. Mar Gorgis بەشێکی گرنگی تری میراتە بیناکراوەکەی شارۆچکەیە.

ناوەندێکی کڵێسایی سەدەکانی ناوەڕاست لە دەشتەکە

Amir Harrak، Bartella لەسەر ڕێگای مووسڵ بەرەو هەولێر دادەنێت و کۆمەڵگەکانی سریانیی ئۆرتۆدۆکس و کاتۆلیکی Sureth‌قسەکەر وەسف دەکات. لە 1153، Ignatius Loʿozar شارۆچکەکەی وەک نیشتەجێگەی خۆی هەڵبژارد بەهۆی نزیکی لە Mor Matay. جوگرافیا لێرە بە جوڵەی دامەزراوەکانی کڵێسا پەیوەستە، نەک تەنها خاڵێک لەسەر نەخشەی ڕێگای هاوچەرخ.

گێڕانەوەکە بەڵگەی دیاریکراوی سەدەکانی ناوەڕاست دەپارێزێت: حەوزێکی مەعمودیەت بە بەرواری 1342/43 ناوی مافریان Grigorios Matay Iـی لەسەرە و لە Mart Shmuni تۆمار کراوە. هەروەها دامەزراندنی دەیرێک لەلایەن Bar ʿEbroyo لە 1284 تۆمار دەکات کە بۆ John son of the Carpenters و Susan تەرخان کراوە.

بیناکانی کڵێسا مێژووی تایبەتی خۆیان هەیە

Mar Gorgis کڵێسایەکی کۆنتر بە بەروارێکی نادڵنیای دامەزراندن و کڵێسایەکی نوێتر دروستکراو لە 1934 دەگرێتەوە. بەڵگەکردنی حوزەیرانی 2017ـی Mesopotamia Heritage سووتاندن و زیان لە بینا نوێترەکە تۆمار دەکات؛ بابەتەکانی کانونی یەکەمی 2017 خزمەتگوزارییەکانی کریسمس و نۆژەنکردنەوە تۆمار دەکەن. ئەم بینینانە بەرواردارن، نەک بانگەشەیەک سەبارەت بە دۆخی ئەمڕۆی.

بینای ئێستای Mart Mariam لە 1890 تەواو کرا. سەرستونە هەڵکۆڵراوە مەڕمەڕییەکان و پلانە بازیلیکاییەکەی چیرۆکێکی جیاوازی تەلارسازی دەدەن. دووبارە بەکارهێنانەوەی یەک وەسفی گشتیی ملمڵانێ بۆ هەرسێ بیناکە بەڵگەی تایبەت بە هەر شوێنەوارێک دەشارێتەوە.

دراوسێکان و بژێوی ژیان

Bartella لێرە وەک ناوچەیەکی داخراوی یەک کۆمەڵگە پیشان نادرێت. ڕاپۆرتێکی UNDP بڵاوکراوە لە ئابی 2018 بەدوای دانیشتوویەکی مەسیحی دەچێت کە لە تشرینی دووەمی 2017 دوای ئاوارەبوون لە هەولێر، دوکانێکی سەرتاشیی کردەوە و هاوڕێیەکی موسڵمانی شەبەکی خستە کار. ئەمە گێڕانەوەیەکی دراوەپاڵی دوو کەس و بژێویەکە، نەک ڕاپرسییەکی دیمۆگرافی.

Cambridge بە جیاوازی جۆرەزمانە ئارامییە نوێیەکەی Bariṭle بەڵگەدار دەکات. بەڵگەی زمانی ناوخۆیی دەبێت لە تەنیشت چوارچێوە کۆمەڵایەتییە تێکەڵەکەی شارۆچکەکە بخوێندرێتەوە: زارێکی بەڵگەدار مانای ئەوە نییە هەموو دانیشتوویەکی ئێستا قسەی پێ دەکات یان بە هەمان شێوە خۆی دەناسێنێت.

زمان

جۆرەزمانە ناوخۆییەکە، کە لە کاری زمانەوانیدا بە Baritle یان Barəṭleـش نووسراوە، سەر بە زارەکانی ئارامیی نوێی باکووری ڕۆژهەڵاتی دەشتی مووسڵە.

هەواڵی پەیوەست

هێشتا هیچ پوختە هەواڵێکی تایبەت بە گوند لەم وەشانەدا نییە. هەواڵی کۆمەڵگە بگەڕێ →

سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر

کۆکردنەوەی سەرچاوەکان بە شێوەی ناوەڕۆکی فراوان کرا و سەرچاوەکان پشکنران: 4ی تشرینی یەکەمی 2026. هیچ پێداچوونەوەیەکی سەربەخۆی پسپۆڕان یان ڕاپرسیی دانیشتووانی ئێستا بانگەشە ناکرێت.