دەشتەکانی Nineveh · Iraq
Karamlesh
نیشتەجێبوونێکی مێژوویی لە نێوان Bakhdida و Bartella، کە بە بازاڕ و شوێنە مەسیحییە دیارەکانی ناسراوە.
ناوی هاوچەرخ: Karamles
هەروەها بەم شێوەیە نووسراوە: Karemles · Karimlesh · Karemlash · Karamlesse
مێژوو و کۆمەڵگە
Karamlesh لەسەر ئەو ڕێگایەدایە کە Bakhdida بە Bartella دەبەستێتەوە. گێڕانەوە مێژووییەکان بازاڕەکەی وەسف دەکەن، لە کاتێکدا کڵێسا ماوەکان و دەیری Saint Barbara ناوچەیەکی ئایینیی چەندچین دەپارێزن.
کڵێسای Mar Addai شوێنی ناشتنی سەرئەسقەفی کلدانی Paulos Faraj Raho بوو دوای مردنی لە 2008. دەیری نزیکی Saint Barbara لە تەنیشت گردێکی شوێنەوارناسیدایە. ڕوونکردنەوەکانی ناوی نیشتەجێگەکە لەنێوان سەرچاوە مێژووییەکاندا جیاوازن.
ناوەکان، نووسینە هەڵکۆڵراوەکان و تۆڕێکی نیشتەجێگە
Karamlesh لەنێوان Bartella و Qaraqosh، لەناو تۆڕی نیشتەجێگەکانی نێوان دیجلە و زێی گەورەدایە. Harrak ناوە مێژووییەکەی بە Kar-Mulissu دەبەستێتەوە لە ڕێگەی خشتی نووسراوی دۆزراوە لە گردە نزیکەکە. ئەمە بەڵگەهێنانەوەیەکی دیاریکراوی شوێنەوارناسییە، نەک وەرگێڕانێکی وشەبەوشە کە لە نووسینێکی هاوچەرخەوە خەمڵێنرابێت.
نیشتەجێگەکەی سەدەکانی ناوەڕاست خێزانی سریانیی ڕۆژهەڵات، سریانیی ئۆرتۆدۆکس و ئەرمەنیی لەخۆ دەگرت. بۆیە پەیوەندیی کڵێسایی، زمان و ناسنامە دەبێت بەرواریان دیاری بکرێت و لە چوارچێوەدا وەسف بکرێن، نەک لە یەک دامەزراوەی ئێستاوە بۆ ڕابردوو بسەپێنرێن.
دروستکردنەوەی تۆمارکراو لە بەرددا
نووسینە هەڵکۆڵراوەکانی کڵێسا یادی دروستکردنەوە دوای وێرانکاریی 1743 دەکەنەوە. نووسینی لەم جۆرە دەتوانێت پشتگیر، بەروار و بیرەوەریی ناوخۆیی بناسێنێت، هەرچەند پێویستە بە زمانی خۆی و لە چوارچێوە مێژووییەکەیدا بخوێندرێتەوە. لە گێڕانەوەی ئینسایکڵۆپیدیاکەدا، کۆمەڵگەکە دواتر بوو بە کاتۆلیکی کلدانی و بە Sureth قسە دەکات.
Mart Barbara لە تەنیشت ڕێگای بەستەری Qaraqosh و Bartella هەڵکەوتووە و بە گردە نزیکەکە پەیوەستە. چیرۆکەکانی ناساندنی گردەکە بە کۆشکی باوکی Barbara سەر بە نەریتن؛ لێرە وەک شوێنەوارناسیی یەکلاییکراوە پێشکەش ناکرێن. هەروەها ناساندنێکی جێی مشتومڕی Gaugamela وەک ڕاستی پەسەند ناکرێت.
بەڵگەکردنی هاوچەرخ و بیرەوەریی زارەکی
Mesopotamia Heritage کاری نۆژەنکردنەوە لە 1997 و 2009، زیان و تونێڵەکان لە کاتی داگیرکردنی ISIS، و پاککردنەوەی وردەبەرد لە تشرینی دووەمی 2016 تۆمار دەکات. ئەمانە بەرواری چاککردنەوەی بەڵگەدارکراوی بینایەکن، نەک ڕێنمایی گەشتی ئێستا یان پێڕستێکی تەواوی لەدەستچووەکان.
پەڕەی زاری Karəmleshـی Cambridge تۆمارکردنی مەیدانی دەربارەی جەژنی زیندووبوونەوە و ژیانی گوند دەگرێتەوە. ئەم تۆمارانە ڕێگە دەدەن گوێ لە بابەتی زمانیی ڕەگداکوتاو لە ناوچەکە بگرین، لەبری ئەوەی Sureth وەک یەک قسەکردنی ستانداردکراو دابنرێت. تۆمارکراوەکان لە ماڵپەڕی زانکۆکە دەمێننەوە؛ بوونیان مۆڵەتی دووبارە دابەشکردنەوەیان بە ئەم بڵاوکراوەیە نادات.
زمان
جۆرەزمانی ناوخۆیی Karamlesh سەر بە ئارامیی نوێی باکووری ڕۆژهەڵاتە و لە تەنیشت زارە هاوسێکانی دەشتی مووسڵ لێکۆڵینەوەی لەسەر کراوە.
هەواڵی پەیوەست
هێشتا هیچ پوختە هەواڵێکی تایبەت بە گوند لەم وەشانەدا نییە. هەواڵی کۆمەڵگە بگەڕێ →
سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر
- Mesopotamia Heritage — Mar Addai in Karemles ↗
- Mesopotamia Heritage — Mart Barbara monastery ↗
- Uppsala University — linguistic research on Mosul plain dialects ↗
کۆکردنەوەی سەرچاوەکان بە شێوەی ناوەڕۆکی فراوان کرا و سەرچاوەکان پشکنران: 4ی تشرینی یەکەمی 2026. هیچ پێداچوونەوەیەکی سەربەخۆی پسپۆڕان یان ڕاپرسیی دانیشتووانی ئێستا بانگەشە ناکرێت.