جووتێکی شاهانە لەژێر مێودا
ئەو نەخش‌بەرزەی بە دیمەنی باخچە یان خوان ناسراوە، ئاشووربانیپاڵ لەگەڵ شاژنەکەی لیبالی-شەرات لەنێو خزمەتکار، کەلوپەل و ڕووەکدا پیشان دەدات. پێڕستی پێشانگای مێت پارچەکە بە BM 124920 دەناسێنێت و بەرواری دەکاتە نزیکەی 645–635 پێش زایین. پێکهاتەکە پایەی دەربار و دەوڵەمەندیی شاهانە دەخاتەبەرچاو. شوێنی شاژن لە دیمەنەکە جۆرێکی بەڵگە دەدات کە لە نامە یان شتەوارێکی نووسین‌هەڵگری ناوبەرەکەی جیاوازە.[1][2]
پشوو بەشێک لە وێنەسازیی سەرکەوتن بوو
دیمەنی باخچە بە وێنەسازیی سەرکەوتن بەسەر عیلامدا لە کۆشکی باکوور پەیوەستە. بۆیە هێمنیی ڕواڵەتیی نابێت ژینگەی سیاسیی زۆرەملێی لەبیر ببات. کەلوپەل، جل‌وبەرگ و خزمەت تەنها پاشبنەمای ڕازاندنەوە نین: یارمەتیی دروستکردنی وێنەی دەربارێکی بەسەرکەوتوویی ڕێکخراو دەدەن. توێژینەوەی جل‌وبەرگی نوخبەی ئاشووری ئەم دیمەنە بەکار دەهێنێت بۆ پشکنینی چۆنیەتیی دەربڕینی پایە بە قوماش و جەستەی پیشاندراو. خوانێکی تاشراو هێشتا دەربڕینێکی داڕێژراوە، تەنانەت کاتێک وردەکارییەکانی شتەوار و ڕەفتاری ڕاستەقینە ڕوون دەکەنەوە.[1][2]
دیمەنێک ژیاننامەیەکی تەواو نییە
پێش ئەوەی ناوی ناسراوی خوانەکە لە پارچەیەکی تری باخچە بنێیت، ژمارەی تۆمار دیاری بکە. چەند پارچەیەکی ماوە بە ژینگە گەورەکە پەیوەستن، و ناوی ژوورەکان دەکرێت شوێنی سەرەتایی لە شوێنی کەوتنی پارچەکە جیا بکاتەوە. وێنەی شاژن لەگەڵ ژیاننامەی سەرچاوەدار بەراورد بکە، نەک هەموو دەسەڵاتە سیاسییەکانی لە یەک وێنەوە دەربهێنیت. هەروەها کەلوپەل و قاپوقاچاغی پیشاندراو لیستی خواردنی ڕۆژانەی هەموو ماڵێک ناسەلمێنن. وردبوونەوە لە نەخشەکە بەسوودە چونکە ڕێگە بە پرسیار سەبارەت بە ڕەگەز، پایە و ژیانی ماددی دەدات، بەبێ بەڵێنی ساتێکی بێ‌ڕێکخستن کە وێنەی نوێ دەیدات.[1][2]
سەرچاوەکانی ئەم شتەوارە
- مۆزەخانەی هونەری مێترۆپۆلیتن / مۆزەخانەی بەریتانیا وەک قەرزدەر. لە ئاشوورەوە بۆ ئیبێریا: دیارترین بەشەکانی پێشانگا و پێڕست.
دیمەنی خوان، BM 124920، ماددە، بەروار و ڕەچەڵەکی کۆشکی باکوور دیاری دەکات؛ پێشانگاکە مێژووییە، نەک پێڕستی پیشاندانی ئێستا.
- ئەرشیفی دامەزراوەیی توێژینەوەی زانکۆی پادوا. نوخبەکانی ئیمپراتۆریەتی ئاشووری و کولتووری ڕستەن لە هەزارەی یەکەمی پێش زایین: داڕشتنی دیدی دەسەڵات بە قوماش.
گفتوگۆیەکی زانستیی بڵاوکراوە سەبارەت بە جووتە شاهانەکە، جل‌وبەرگ و پایەی دەربار، لەوانە وێنەی 6؛ مۆڵەتی دووبارە بڵاوکردنەوەی وێنەی مۆزەخانە نادات.
- مۆزەخانەی بەریتانیا. تەختەی دیوار؛ نەخش‌بەرز، BM 124920.
ناسێنەری بنەڕەتیی کۆمەڵە؛ لەم پشکنینەدا دەستڕاگەیشتنی ڕاستەوخۆی ئۆتۆماتیکی ڕەت کرایەوە، بەڵام پێشانگای دامەزراوەیی و توێژینەوە پشتگیرییان دابین کرد.